Ngũ Bì Ẩm, Ngũ Bì Tán (Nháp)
NỘI DUNG NÀY DÀNH CHO CHUYÊN GIA, BẠN NÊN THAM KHẢO THÊM TỪ NHỮNG NGƯỜI CÓ CHUYÊN MÔN
-----------
Xuất sứ: Trung tàng kinh
-----------
Thành phần:
- Tang bạch bì : 13g
- Trần quất bì : 13g
- Sinh khương bì: 13g
- Đại phúc bì: 13g
- Bạch linh bì: 13g
-----------
Cách dùng:
- Chế thành bột mịn
- Mỗi lần uống 8 - 12g với nước sôi để nguội.
Có thể sắc thuốc thang uống, liều lượng tùy chứng gia giảm.
-----------
Tác dụng:
- Kiện tỳ hóa thấp,
- lý khí tiêu phù.
-----------
Kiện tỳ: Củng cố, tăng cường chức năng của Tỳ (theo đông y, Tỳ chủ vận hóa, chuyển hóa và vận chuyển thức ăn, thủy dịch).
Hóa thấp: Loại bỏ "thấp trọc" – thứ dịch bất thường tích tụ trong cơ thể do Tỳ vận hóa kém (đàm, ẩm, thấp). Khi Tỳ khỏe, thấp tự nhiên được hóa giải.
-----------
Lý khí (理气): Sắp xếp, điều hòa sự vận hành của khí cơ trong cơ thể. Khi khí bị tắc nghẽn (khí trệ) sẽ ảnh hưởng đến việc vận chuyển thủy dịch, dẫn đến phù.
Tiêu phù (消浮): Làm tiêu giảm, làm tan các chứng phù nề (sưng tấy, tích nước dưới da, chi dưới, mặt, bụng…).
-----------
Giải thích bài thuốc:
- Trần bì: lý khí kiện tỳ.
- Bạch linh bì: thẩm thấp kiện tỳ đều là chủ dược.
- Tang bạch bì: thông giáng phế khí làm cho thủy đạo được thông điều.
- Đại phúc bì: hành khí tiêu đầy hóa thấp.
- Vỏ Gừng ( Sinh khương bì): tiêu tán thủy khí.
+ Bài thuốc còn có tên NGŨ BÌ TÁN có tác dụng chữa các chứng tỳ hư thấp trệ thủy ứ.
+ Cả năm vị thuốc đều dùng vỏ nên gọi là Ngũ bì ẩm.
-----------
Ứng dụng lâm sàng:
+ Thêm bớt vị:
- Trường hợp ngoại cảm phong tà, phù từ thắt lưng trở lên gia thêm Tô diệp, Kinh giới, Bạch chỉ để khu phong tán thấp.
- Nếu thấp nhiệt ở dưới phù từ thắt lưng trở xuống nặng gia Trạch tả, Xa tiền tử, Phòng kỷ để thanh lợi thấp nhiệt.
- Nếu trường vị tích trệ, đại tiện không thông, gia Đại hoàng, Chỉ thực để đạo trệ thông tiện; bụng đầy tức gia La bạc tử, Hậu phác, Mạch nha để hành khí tiêu trệ.
- Trường hợp cơ thể suy nhược, gia Đảng sâm, Bạch truật để bổ khí, kiện tỳ.
- Nếu hàn thấp nặng, thận dương hư gia Can khương, Phụ tử, Nhục quế để bổ dương khu hàn.
- Trường hợp phù ở phụ nữ có thai là do tỳ hư thấp nặng, bỏ Tang bì gia Bạch truật để kiện tỳ trừ thấp an thai, tiêu phù có tên là TOÀN SINH BẠCH TRUẬT TÁN ( Phụ nhân lương phương).
+ Lâm sàng:
- Trên lâm sàng bài thuốc dùng có kết quả đối với các bệnh nhân viêm cầu thận cấp mạn, phù do suy tim.
- Trường hợp phù nặng cần kết hợp với bài Ngũ linh tán, nếu kiêm phế nhiệt hợp với bài Tả bạch tán.
- Sách Ma khoa hoạt nhân toàn thư có bài Ngũ bì ẩm dùng vị Ngũ gia bì thay Tang bạch bì có tác dụng lợi thủy thấp thông kinh lạc dùng trị sưng phù trong bệnh phong thấp.
- Sách Hòa tể cục phương có bài Ngũ bì ẩm dùng Ngũ gia bì, Địa cốt bì thay Tang bạch bì, Trần bì dùng trong trường hợp sưng đau khớp lâu ngày có hư nhiệt ( Địa cốt bì trừ hư nhiệt).
-----------
-----------
-----------
-----------
Ảnh đại diện
Điện thoại
Địa chỉ GOOGLE location
Email
Chức vụ
Trình độ chuyên môn
Thứ tự
Thời gian
2026-05-08 11:24:37